Advertisement

λελάληκεν ἡδέως ἐν τῷ βίῳ οὐδενί: Η «απολογία» του Κνήμωνα στον...

Η αγγλόφωνη ομιλία που ακολουθεί εκφωνήθηκε στο πλαίσιο του συνεδρίου «Addressing Matters in Context«, που έλαβε χώρα στο Πανεπιστήμιο Κύπρου στις 27-29 Αυγούστου 2015. Ευχαριστώ τους διοργανωτές (Κυριάκο Δημητρίου, Σοφία Παπαϊωάννου, Ανδρέα Σεραφείμ) για την πρόσκληση και για τη βιντεογράφηση των ομιλιών.

Σύντομη εισαγωγή στον “Αγαμέμνονα” του Αισχύλου: (2) Πειθώ και Θήλυ

H ΠΕΙΘΩ Η Ορέστεια είναι η τραγωδία της ανατροπής (ακριβέστερα της διαστροφής) της τάξης, που αποδίδεται, μεταξύ άλλων, με ενα πυκνό πλέγμα μεταφορών και εικόνων: το δίχτυ της Ανάγκης και της δολοπλοκίας, τα μοτίβα της παρεφθαρμένης τελετουργίας (της θυσίας που γίνεται σφαγή, του γάμου που γίνεται θάνατος), η εικονοπλασία του κυνηγιού και του θηρευτή που καθίσταται ο ίδιος θήραμα. Οι πράξεις όμως που επιφέρουν αυτή την ανατροπή — όσο κι αν, όπως είπαμε, η μεταφυσική διάσταση της δράσης είναι αδιμφισβήτητη — δεν είναι προϊόν έξωθεν επιβολής και επιβουλής, αλλά Πειθούς, της μαγικής σχεδόν εκείνης επήρειας, που στρέφει τον άνθρωπο προς την Παρακοπάν (την τρέλα), προς το παντότολμον (προς πράξεις ανήκουστης ασέβειας) και εν τέλει προς την Ἄτην (την καταστροφή). Δυο φορές ο Αγαμέμνονας πείθεται να προβεί σε ανήκουστες πράξεις υποκύπτοντας στην Πειθώ:

Για τους “Επτά επί Θήβας” του Αισχύλου: (2) δρᾶμα Ἄρεως μεστόν

Όπως διαπιστώνει ο αριστοφανικός Αισχύλος, οι Επτά είναι «δράμα γεμάτο Άρη» (δρᾶμα Ἄρεως μεστόν), δηλαδή έργο που πλημμυρίζει από το πνεύμα του πολέμου. Ο «Αισχύλος» περηφανεύεται ότι με τον τρόπο αυτό ενέπνευσε στους Αθηναίους θεατές πολεμική αρετή και θάρρος, για να εισπράξει όμως από τον στρεψόδικο «Ευριπίδη» την απάντηση: «Το αντίθετο ισχύει· τους Θηβαίους, δηλαδή τους εχθρούς της Αθήνας έκανες ανδρειότερους στον πόλεμο. Τύψεις πρέπει να νιώθεις»! Ο Ευριπίδης στρέφει τα λόγια του Αισχύλου εναντίον του, όπως ακριβώς ο αισχύλειος Ετεοκλής στους Επτά στρέφει ενάντια στους Αργείους εισβολείς τον συμβολισμό των ασπίδων τους!

Οι “Βάκχες” του Yair Sherman Ensemble (Λευκωσία 28.7.17)

Πολύ ενδιαφέρουσες οι χθεσινές Βάκχες του Yair Sherman Ensemble, που παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του 20ου Φεστιβάλ Αρχαίου Ελληνικού Δράματος, το οποίο διοργανώνουν το Κυπριακό Κέντρο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου,

Open letter to Mr J. M. Koenig, Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary...

Let us accept, arguendo, that you are partly right in your perception of the Cyprus Problem; that indeed, in its first decade (1964-1974), it...

Για τη “Μήδεια” του Ευριπίδη (2): δομική συμμετρία

Ο Ευριπίδης, όπως και η τραγωδία γενικότερα, αρέσκεται στη δομική συμμετρία· κτίζει δηλαδή τα έργα του με σκηνές, οι οποίες διακρίνονται από σημαίνουσες ομοιότητες και ακόμη πιο σημαίνουσες διαφορές. Οι σκηνές αυτές, ιδιαίτερα στην αντίστιξή τους, είναι κατά κανόνα πολύ κρίσιμες (α) για την εξέλιξη του μύθου, (β) για τη διαγραφή του ἤθους των προσώπων και (γ) για τη θεατρική άρθρωση των μεγάλων θεμάτων, καθώς και των συμβολισμών του έργου.