Γλωσσικά υποθέματα

Ιούλ
09

Γλωσσικά υποθέματα: Ήττα

Γλωσσικά υποθέματα: Ήττα Αποτυχία, καταστροφή στον πόλεμο, ατυχής έκβαση μάχης, αγώνα, προσπάθειας ή επιχείρησης. ( Η λέξη μετά το 450π.Χ., στον Θουκυδίδη) ἧττα-ήσσα < με υποχωρητικό σχηματισμό από το ἡττῶμαι – ἡσσῶμαι κατ’ αναλογία προς το νικῶμαι < επίθ. ἥττων-ἥσσων ( μικρότερος-κατώτερος) < επίρ. ἦκα (Fήκα) = λίγο. Υπερθ. ἤκιστα = ελάχιστα, ανεπαίσθητα, καθόλου. Γ. […]

Περισσότερα
Ιούλ
09

Γλωσσικά υποθέματα: Πρώτος

Γλωσσικά υποθέματα: Πρώτος Αυτός που προηγείται όλων των άλλων ως προς τον χρόνο, τον τόπο, τον βαθμό, την ποιότητα, την αξία, τη θέση που έχει σε μια αριθμητική σειρά ή και το αξίωμα που κατέχει σε μια ιεραρχική τάξη. < πρῶ-τος / πρᾶ-τος < πρόθεση / επίρρημα προ (μπροστά, πριν) + τος = επίθημα των […]

Περισσότερα
Ιούλ
07

Γλωσσικά υποθέματα: Σαλτιμπάγκος

Γλωσσικά υποθέματα: Σαλτιμπάγκος Μεταφ. μειωτικά: άνθρωπος χωρίς αρχές, κατεργάρης, αναξιοπρεπής, που ενεργεί ευκαιριακά χωρίς σταθερές βάσεις και αρχές, απατεώνας, αγύρτης.Κυριολ.: Μεσαιωνικός υπαίθριος ταχυδακτυλουργός, γελωτοποιός ή ακροβάτης, σχοινοβάτης, θαυματοποιός. Άσχημος / αξιολύπητος εμφανισιακά, συνήθως τελεί υπό τις εντολές κάποιου πλούσιου, με καθήκον τη διασκέδαση των συνδαιτυμόνων. < ιταλ. saltimbanco =αυτός που πηδά πάνω σε σανίδι < […]

Περισσότερα
Ιούλ
01

Για το θέρος

*Της Μαριάννας Αδάμ Γκρόγκου Αν και τα τερτίπια του καιρού τις προηγούμενες ημέρες στη χώρα μας θύμιζαν περισσότερο φθινόπωρο, δημιουργώντας αμφιβολίες ότι το καλοκαίρι ξεκινάει, από αστρονομική άποψη και σε ό,τι αφορά το βόρειο ημισφαίριο, αυτό γίνεται την Παρασκευή 21 Ιουνίου, στις 15:54 ώρα Ελλάδας, με το θερινό ηλιοστάσιο. Το θερινό ηλιοστάσιο στην ουσία εγκαινιάζει την επίσημη […]

Περισσότερα
Ιούν
24

Γλωσσικά υποθέματα: Δεξιά-δεξιός

Γλωσσικά υποθέματα: Δεξιά-δεξιός Μυκηναϊκό ανθρωπωνύμιο de-ki-si-wo > δεξιFός > δεξιός ( Λατ. dexter)(πιθανή, αλλά αναπόδεικτη η σχέση με το δέχομαι). Στην ομηρική εποχή ήδη σήμαινε “αίσιος- ευοίωνος” ( στην οιωνοσκοπία θεωρούνταν καλός οιωνός το πέταγμα των πουλιών προς τα δεξιά). Κυρίως αναφερόταν στο δεξί χέρι, που είναι συνήθως το πιο ικανό και επιτήδειο, οπότε κατέληξε […]

Περισσότερα
Ιούν
24

Γλωσσικά υποθέματα: Αριστερά-αριστερός

Γλωσσικά υποθέματα: Αριστερά-αριστερός < ἄριστος ( υπερθετικός βαθμός τού επιθ. αγαθός ) + επίθημα -τερος , σε αντιδιαστολή προς το δεξιός. Η τοπική σημασία προήλθε από την οιωνοσκοπία (μαντική τέχνη). Το πέταγμα των πουλιών προς τα δεξιά ήταν αίσιος οιωνός- προμήνυμα ευτυχίας, σε αντίθεση με το πέταμα προς τα αριστερά, που θεωρούνταν δυσοίωνο και προάγγελος […]

Περισσότερα