Author: Ελένη Μουτάφη

Ιούλ
15

Γλωσσικά υποθέματα: Το κύμα…εγκυμονεί

Γλωσσικά υποθέματα: Το κύμα…εγκυμονεί < αρχ. κύω = είμαι φουσκωμένος < αττικός τύπος κυέω – κυῶ =κυοφορώ, εγκυμονώ< πρωτοελλην.kūmə=φουσκώνω, διογκώνομαι ΙΛΙΑΔΑ, Τ- 117 ἣ δ᾽ ἐκύει φίλον υἱόν..Φ. 268 ….μέγα κύμα διιπετέος ποταμοίο….ΟΔΥΣΣΕΙΑ ε- 134: τὸν δ’ ἄρα δεῦρ’ ἄνεμός τε φέρων καὶ κῦμα πέλασσεΑΙΣΧΥΛΟΣ ( Δαναΐδες) ” ὄμβρος δε…… πεσὼν ἔκυσε γαῖαν” ΦΡΑΣΕΙΣπρὸς κῡμα […]

Περισσότερα
Ιούλ
15

Γλωσσικά υποθέματα: Ερμής -Ερμού & Μάρκετ

Γιος τού Δία και της Μαίας, ο θεός του λόγου, της επικοινωνίας, της νόησης, της ευφράδειας. Συνόδευε τις ψυχές στον Άδη & ως Αγγελιοφόρος επεξηγούσε στους ανθρώπους τη βούληση των Θεών (ερμηνεία). Α. εκδοχή < έρμα = σωρός λίθων (οι λιθοσωροί πάνω στους τάφους συνδέονταν με τον Ψυχοπομπό Ερμή). Β. εκδοχή < έρυμα, αμυντικό οχύρωμα, […]

Περισσότερα
Ιούλ
09

Γλωσσικά υποθέματα: Ήττα

Γλωσσικά υποθέματα: Ήττα Αποτυχία, καταστροφή στον πόλεμο, ατυχής έκβαση μάχης, αγώνα, προσπάθειας ή επιχείρησης. ( Η λέξη μετά το 450π.Χ., στον Θουκυδίδη) ἧττα-ήσσα < με υποχωρητικό σχηματισμό από το ἡττῶμαι – ἡσσῶμαι κατ’ αναλογία προς το νικῶμαι < επίθ. ἥττων-ἥσσων ( μικρότερος-κατώτερος) < επίρ. ἦκα (Fήκα) = λίγο. Υπερθ. ἤκιστα = ελάχιστα, ανεπαίσθητα, καθόλου. Γ. […]

Περισσότερα
Ιούλ
09

Γλωσσικά υποθέματα: Πρώτος

Γλωσσικά υποθέματα: Πρώτος Αυτός που προηγείται όλων των άλλων ως προς τον χρόνο, τον τόπο, τον βαθμό, την ποιότητα, την αξία, τη θέση που έχει σε μια αριθμητική σειρά ή και το αξίωμα που κατέχει σε μια ιεραρχική τάξη. < πρῶ-τος / πρᾶ-τος < πρόθεση / επίρρημα προ (μπροστά, πριν) + τος = επίθημα των […]

Περισσότερα
Ιούλ
07

Γλωσσικά υποθέματα: Σαλτιμπάγκος

Γλωσσικά υποθέματα: Σαλτιμπάγκος Μεταφ. μειωτικά: άνθρωπος χωρίς αρχές, κατεργάρης, αναξιοπρεπής, που ενεργεί ευκαιριακά χωρίς σταθερές βάσεις και αρχές, απατεώνας, αγύρτης.Κυριολ.: Μεσαιωνικός υπαίθριος ταχυδακτυλουργός, γελωτοποιός ή ακροβάτης, σχοινοβάτης, θαυματοποιός. Άσχημος / αξιολύπητος εμφανισιακά, συνήθως τελεί υπό τις εντολές κάποιου πλούσιου, με καθήκον τη διασκέδαση των συνδαιτυμόνων. < ιταλ. saltimbanco =αυτός που πηδά πάνω σε σανίδι < […]

Περισσότερα
Ιούν
24

Γλωσσικά υποθέματα: Δεξιά-δεξιός

Γλωσσικά υποθέματα: Δεξιά-δεξιός Μυκηναϊκό ανθρωπωνύμιο de-ki-si-wo > δεξιFός > δεξιός ( Λατ. dexter)(πιθανή, αλλά αναπόδεικτη η σχέση με το δέχομαι). Στην ομηρική εποχή ήδη σήμαινε “αίσιος- ευοίωνος” ( στην οιωνοσκοπία θεωρούνταν καλός οιωνός το πέταγμα των πουλιών προς τα δεξιά). Κυρίως αναφερόταν στο δεξί χέρι, που είναι συνήθως το πιο ικανό και επιτήδειο, οπότε κατέληξε […]

Περισσότερα