Νεοελληνική Γλώσσα Γ´ Λυκείου: Τα πρότυπα των νέων (Κριτήριο αξιολόγησης)

Νεοελληνική Γλώσσα Γ´ Λυκείου: Τα πρότυπα των νέων (Κριτήριο αξιολόγησης)

 

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΘΕΣΗΣ  ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

 

 

Τα πρότυπα των νέων 2.0

 

Ήταν το θέμα της έκθεσης εκείνη τη χρονιά στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι, αν είναι να έχει κανείς πρότυπα, ας είναι υψηλά: χωρίς να είμαι θρησκευόμενη -κάτι που φρόντισα να επισημάνω-, πρότεινα τον Ιησού Χριστό, που κήρυξε την αγάπη για τον πλησίον. Ούτε σε αριστερούς επαναστάτες αναφέρθηκα ούτε σε εθνικά σύμβολα. Ούτε καν στους σταρ της σοουμπίζ! Δεν κέρδισα φίλους σε κανένα στρατόπεδο: Πήρα ένα 14 και ένα 17 από τους δύο διορθωτές. Το οποίο ήταν τελικά το καλύτερο δώρο, γιατί βρέθηκα στο Ιστορικό Ιωαννίνων – μακάρι να μπορούσα να πω ότι το έκανα επίτηδες, αλλά μάλλον ήμουν εκτός κλίματος.

 

Ας κάνω μια δεύτερη προσπάθεια: Υποψήφια για 10 βραβεία Οσκαρ η ταινία «The Favorite» του σκηνοθέτη Γιώργου Λάνθιμου. Στoυς ημιτελικούς του αυστραλιανού Open o τενίστας Στέφανος Τσιτσιπάς. Δύο Ελληνες που, ξεκινώντας από την Ελλάδα, με ελληνικά βιώματα και περιορισμούς, και όχι από το Λος Αντζελες ή την Ελβετία, φτάνουν στην κορυφή του αντικειμένου τους. Ο κόσμος θαυμάζει το κατόρθωμά τους, χωρίς να ασχολείται ιδιαίτερα με την καταγωγή τους. Αλλά εμείς ξέρουμε: είναι δύο από εμάς, τους Ελληνες της κρίσης, που αντιμετωπίζουμε αντίστοιχους περιορισμούς και δυσκολίες, και γι’ αυτό μιλούν στην καρδιά. Είναι ώρα να μιλήσουν και στο μυαλό, να γίνουν πρότυπα για το νέο μοντέλο του δημιουργικού και επιτυχημένου επαγγελματία. Που είναι διεθνώς ανταγωνιστικός, ακριβώς επειδή δουλεύει σκληρά, αλλά και επειδή έχει ένα μεγάλο όραμα – και για να το υπηρετήσει, δεν διστάζει να ανοίξει τα φτερά του στο εξωτερικό και, βήμα βήμα, να φτάσει να αξιοποιεί τους καλύτερους ηθοποιούς του Χόλιγουντ ή να προπονείται στις καλύτερες σχολές τένις του κόσμου.

 

Σε μία εβδομάδα, που οι εικόνες από την Ελλάδα, μέσα και έξω από τη Βουλή, προκαλούν αποστροφή για την πολιτική και ανησυχία στην κοινωνία, το tweet του Τσιτσιπά μετά τη νίκη του επί του Ρότζερ Φέντερερ ήρθε ως μια απάντηση για το πώς μπορεί να γίνει αυτό: «Η παιδεία, καθάπερ ευδαίμων χώρα, πάντα τ’ αγαθά φέρει». Οπως μία ευτυχισμένη χώρα, η παιδεία αποδίδει καρπούς.

 

Η λέξη παιδεία προέρχεται ετυμολογικά από το παιδεύω, υπονοεί λοιπόν προσπάθεια, βάσανο. Κάτι ξέρει από προσπάθεια ο 20χρονος Τσιτσιπάς, που λέει σε κάθε ευκαιρία πόσο σκληρά δουλεύει. Σύμφωνα με τον φιλόσοφο -και δάσκαλο- Αριστοτέλη, η ρίζα της είναι πικρή, αλλά έχει γλυκό καρπό. Στην αρχαία Ελλάδα η εκπαίδευση σήμαινε την καλλιέργεια της προσωπικότητας του ατόμου, όχι μόνο τη γνώση. Προϊόν της και ο Μέγας Αλέξανδρος. Είναι λογικό ίσως οι Ελληνες να θεωρούν μεγαλύτερο Ελληνα τον πρώτο, που διέδωσε τον Ελληνισμό σε όλον τον τότε γνωστό κόσμο. Αλλά είναι ο μεγάλος δάσκαλος που έχτισε τον χαρακτήρα του. Και βέβαια, προκειμένου να είναι μια χώρα ευημερούσα, χρειάζεται να επενδύει στην παιδεία. Να διδάξει Αριστοτέλη, και όχι μόνον τα κατορθώματα του Αλεξάνδρου. Να αναδείξει την αριστεία, όπως έκαναν οι αρχαίοι Ελληνες – και να μοιραστεί τα φώτα της με τον κόσμο.

 

Τι σημαίνει αυτό σήμερα; Ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση. Διεθνείς συνεργασίες. Ιδιωτικά πανεπιστήμια – για πόσο ακόμη θα είμαστε «κομμουνιστική» εξαίρεση; Σύνδεση με την αγορά εργασίας. Αλλά κυρίως υψηλή ποιότητα. Οπως το Ινστιτούτο Τεχνητής Νοημοσύνης που θέλει να φέρει στη χώρα ο καθηγητής του MIT Κωνσταντίνος Δασκαλάκης. Με υψηλά πρότυπα, όλοι μπορούμε να γίνουμε καλύτεροι. Ισως τότε να σταματήσουμε να ζούμε στο παρελθόν και να αντιμετωπίσουμε το μέλλον με εμπιστοσύνη, ως συνδιαμορφωτές του. Οσο για το «αγαπάτε αλλήλους», είναι πάντα επίκαιρο.

 

(Κατερίνα Σώκου)

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

 

 

 

Α.)Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 80 – 100 λέξεις.

Μονάδες 25

 

Β.1) Να βρείτε τη δομή και τον τρόπο ανάπτυξης της τέταρτης παραγράφου του κειμένου.

Μονάδες 5

 

Β.2)Σε κάθε μία από τις διατυπώσεις που ακολουθούν να δώσετε το χαρακτηρισμό «Σωστό» ή «Λάθος», ανάλογα με το αν αποδίδουν το νόημα του κειμένου σωστά ή όχι. Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας με συγκεκριμένη αναφορά στο κείμενο.

α) Η λέξη παιδεία υπονοεί την προσπάθεια που κάνει ένας άνθρωπος για να πετύχει.

β)Η συγγραφέας του κειμένου θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό το άτομο να έχει υψηλά και σωστά πρότυπα.

γ)Στην αρχαία Ελλάδα η εκπαίδευση σήμαινε γνώση.

δ)Για να είναι μια χώρα ευημερούσα, χρειάζεται να επενδύει λιγότερο στην παιδεία απ’ ό,τι σε άλλους τομείς.

ε)Η φράση «αγαπάτε αλλήλους» ήταν, είναι και θα είναι πάντα επίκαιρη ως προς το βαθύτερο νόημά της.

 

Μονάδες 10

 

Β.3)Το κείμενο που σας δόθηκε αποτελεί απόσπασμα ενός άρθρου. Να βρείτε πέντε χαρακτηριστικά που να επιβεβαιώνουν ότι ανήκει στο συγκεκριμένο είδος κειμένου.

Μονάδες 5

 

Β.4) α. πρότυπα, αποστροφή, βάσανο, διδάξει, αναδείξει: να δώσετε μία συνώνυμη λέξη για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις.

Μονάδες 5

β. Στην πρώτη παράγραφο του κειμένου «Παιδεία … αφετέρου» κυριαρχεί η ενεργητική φωνή.

α) Να εντοπίσετε δύο ρήματα ενεργητικής φωνής σε αυτή την παράγραφο

(μονάδες 2).

β) Να εξηγήσετε πώς λειτουργεί η ενεργητική φωνή στη διαμόρφωση του

ύφους του κειμένου στη συγκεκριμένη παράγραφο (μονάδες 3).

Μονάδες 5

 

Β.5) Στο κείμενο κυριαρχούν τα παραδείγματα. Τι εξυπηρετεί η συγκεκριμένη επιλογή της συγγραφέα;

Μονάδες 5

 

 

Γ. Σε κάθε εποχή υπήρχαν σε όλους τους τομείς κάποια πρότυπα. Στην εποχή μας που τα πράγματα έχουν αλλάξει άρδην και τα μέσα ενημέρωσης τείνουν να επιβάλλουν και να καθορίσουν τον τρόπο ζωής, ποια είναι τα πρότυπα που προβάλλονται συχνότερα; Νομίζετε ότι οι νέοι άνθρωποι έχουν ανάγκη αυτά τα πρότυπα ή άλλα που μένουν στην αφάνεια; Να γράψετε ένα άρθρο που θα δημοσιευθεί στον τοπικό Τύπο (500 – 600 λέξεις).

 

Μονάδες 40

 

 

 

http://www.patakis.gr/viewshopproduct.aspx?id=748940
https://www.facebook.com/manolis.manos.311/
Δημήτρης Χρυσόπουλος on Facebook
Δημήτρης Χρυσόπουλος
Ο Δημήτρης Χρυσόπουλος κατάγεται από το Βόλο και είναι πτυχιούχος Φιλόλογος - Ιστορικός του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Από το 2008 αναλαμβάνει ιδιαίτερα φιλολογικά μαθήματα σε μαθητές Δημοτικού - Γυμνασίου - Λυκείου - ΕΠΑΛ. Είναι ιδιοκτήτης του Φροντιστηρίου Μέσης Εκπαίδευσης «Ώρα Μελέτης». Παράλληλα συνεργάζεται ως αρθρογράφος με την καθημερινή εφημερίδα της Μαγνησίας «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» και την ιστοσελίδα www.filologikos-istotopos.gr. Επιπρόσθετα βοηθάει τους φοιτητές στη συγγραφή των εργασιών τους οι οποίες άπτονται ιστορικού, κοινωνικού, φιλοσοφικού και παιδαγωγικού χαρακτήρα.

Ο Δημήτρης Χρυσόπουλος κατάγεται από το Βόλο και είναι πτυχιούχος Φιλόλογος - Ιστορικός του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Από το 2008 αναλαμβάνει ιδιαίτερα φιλολογικά μαθήματα σε μαθητές Δημοτικού - Γυμνασίου - Λυκείου - ΕΠΑΛ. Είναι ιδιοκτήτης του Φροντιστηρίου Μέσης Εκπαίδευσης «Ώρα Μελέτης». Παράλληλα συνεργάζεται ως αρθρογράφος με την καθημερινή εφημερίδα της Μαγνησίας «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» και την ιστοσελίδα www.filologikos-istotopos.gr. Επιπρόσθετα βοηθάει τους φοιτητές στη συγγραφή των εργασιών τους οι οποίες άπτονται ιστορικού, κοινωνικού, φιλοσοφικού και παιδαγωγικού χαρακτήρα.

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.