Συνηρημένα ρήματα

Συνηρημένα ρήματα

1. ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΙ ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ:
• Ῥήματα μὲ χαρακτῆρα α (τιμάω> τιμῶ, τιμάομαι> τιμῶμαι). Εἰς τὴν κατηγορίαν αὐτὴν ὑπάγονται καὶ τὰ ῥήματα μὲ χαρακτῆρα η (διψήω, πεινήω, χρήομα, ζήω). Ἀπὸ τὰ τελευταῖα τὰ τρία πρῶτα ἐξομοιώθησαν εἰς τὴν Κ.Ν.Ε μὲ τὰ ἄλλα (διψάω, πεινάω, καταχράομαι> καταχρῶμα), ἐνῶ τὸ ζήω ἀκολουθεῖ τοὺς ἀρχαίους τύπους.
• Ῥήματα μὲ χαρακτῆρα ε (κινέω> κινῶ, κινέομαι> κινοῦμαι). Εἰς τὴν Κ.Ν.Ε μερικὰ ῥήματα μὲ χαρακτῆρα ε ἐξομοιώθησαν μὲ τὰ ἔχοντα χαρακτῆρα α καὶ κατίσχυσαν τῶν λογίων τύπων (τραγῳδέω> τραγουδάω).
• Ῥήματα μὲ χαρακτῆρα ο (δηλόω> δηλῶ, δηλόομαι> δηλοῦμαι). Τὰ ῥήματα αὐτὰ εἰς τὴν δημώδη λήγουν εἰς –ώνω, ώνομαι (ὀργώνω), ἀλλὰ μερικὰ εἰσήχθησαν μέσω τῆς λογίας καὶ χρησιμοποιοῦνται μὲ τοὺς ἀρχαίους τύπους.
Σημείωσις: Εἰς τὸν δημώδη λόγον (προφορικὸν καὶ γραπτόν) ὑπάρχουν καὶ ἄλλα ῥήματα συνηρημένα, οὐχὶ ὅμως εἰς ὅλους τοὺς τύπους (ἀκούω, κλαίω, καίω, κ.λπ).

2. ΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΩΝ ῬΗΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ:
• Τὸ ἀρσενικὸν καὶ τὸ οὐδέτερον τῶν ῥημάτων μὲ χαρακτῆρα α καὶ η ἐμφανίζουν παντοῦ ω καὶ κλίνονται ὡς τριτόκλιτα οὐσιαστικά. Τὸ θηλυκὸν ἐμφανίζει παντοῦ ω καὶ κλίνεται κατὰ τὴν πρώτην κλίσιν, ὅπως ἡ γλῶσσα.
• Τὸ ἀρσενικὸν τῶν ῥημάτων μὲ χαρακτῆρα ε καὶ ο ἐμφανίζει ω μόνον εἰς τὴν ὀνομαστικὴν καὶ κλητικὴν τοῦ ἑνικοῦ, ἐνῶ εἰς τὰς λοιπὰς πτώσεις ἐμφανίζει ου, ὅπως καὶ τὸ οὐδέτερον παντοῦ, καὶ κλίνονται κατὰ τὴν τρίτην κλίσην. Τὸ θηλυκὸν ἐμφανίζει παντοῦ ου καὶ κλίνεται ὡς πρωτόκλιτον οὐσιαστικόν, ὅπως τὸ μοῦσα.

3. ΜΕΤΟΧΗ ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΩΝ ‘ΡΗΜΑΤΩΝ ΜΕΣΗΣ/ΠΑΘΗΤΙΚΗΣ.
• Τὸ ἀρσενικὸν καὶ τὸ οὐδέτερον τῶν ῥημάτων μὲ χαρακτῆρα α καὶ η ἐμφανίζει παντοῦ ω καὶ κλίνεται ὡς δευτερόκλιτον ἐπίθετον. Τὸ θηλυκὸν ἐμφανίζει παντοῦ ω καὶ κλίνεται κατὰ τὴν πρώτην κλίσιν, ὅπως τὸ οὐσιαστικὸν θυμέλη.
• Τὸ ἀρσενικὸν καὶ τὸ οὐδέτερον τῶν ῥημάτων μὲ χαρακτῆρα ε καὶ ο ἐμφανίζει παντοῦ ου καὶ κλίνεται ὡς δευτερόκλιτον ἐπίθετον. Τὸ θηλυκὸν ἐμφανίζει παντοῦ ου καὶ κλίνεται κατὰ τὴν πρώτιν κλίσιν, ὅπως τὸ οὐσιαστικὸν θυμέλη.

ΣΗΜΕΙΩΣΙΣ: Τὰ οὐσιαστικὰ τῆς πρώτης κλίσεως ἀνεξαρτήτου γένους περισπῶνται εἰς τὴν γενικὴν τοῦ πληθυντικοῦ (λόγῳ συναιρέσως). Τὸν τονισμὸν αὐτὸν ἀκολουθεῖ τὸ θηλυκὸν τῶν ἐπιθέτων καὶ τῶν μετοχῶν, τῶν ὁποίων τὸ ἀρσενικὸν κλίνεται κατὰ τὴν τρίτην κλίσιν, ἂν ὅμως τὸ ἀρσενικὸν κλίνεται κατὰ τὴν δευτέραν κλίσιν, τὸ θηλυκὸν ἀκολουθεῖ τὸν τονισμὸν τοῦ ἀρσενικοῦ εἰς τὴν γενικὴν τοῦ πληθυντικοῦ.

Μιχαὴλ Ἀλεξανδρῆς

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.