Για τη “Σαμία” του Μενάνδρου: “Σαμία” ή “Κηδεία”

Για τη “Σαμία” του Μενάνδρου: “Σαμία” ή “Κηδεία”

menandermosaicΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο ΔΙΠΛΟΣ ΤΙΤΛΟΣ

Η Σαμία αποτελεί ένα από τα έργα εκείνα του Μενάνδρου για τα οποία η παράδοση (άμεση ή/και έμμεση) διέσωσε δύο τίτλους: Σαμία («Η Γυναίκα από τη Σάμο») ή Κηδεία («Το Συμπεθεριό»), δηλαδή σύναψη συγγενικής σχέσης μέσω γάμου — ή, κατά τον Sommerstein, ο οποίος μεταφράζει με τρόπο που παραπέμπει κωμικά στους βασιλικούς οίκους του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης, The Marriage Alliance.

Οι περιπτώσεις έργων με διπλό τίτλο είναι περίπλοκες. Δεν είναι πάντοτε σαφές, για παράδειγμα, αν πρόκειται για σύνθετο σχήμα (τίτλος-υπότιτλος) ή για δύο εναλλακτικούς τίτλους. Στη δεύτερη περίπτωση, μπορεί να θεωρηθεί ότι, ενώ ο ένας τίτλος είναι γνήσιος (προέρχεται δηλαδή από τον ίδιο τον ποιητή και αναφέρεται στην πρώτη διδασκαλία του έργου), ο άλλος ενδέχεται να αποτελεί εφεύρημα μεταγενέστερου γραμματικού (ή και γραφέα). Υπάρχει πάντως και η πιθανότητα ο δεύτερος τίτλος να προέρχεται από επαναδιδασκαλία του έργου, σε επεξεργασμένη ίσως μορφή: σε πολλές περιπτώσεις κωμικών και τραγικών ποιητών του 4ου αι. π.Χ. και της ελληνιστικής περιόδου είναι τόσο μεγάλος ο αριθμός των τίτλων που τους αποδίδονται, που το πιο πάνω ενδεχόμενο (δηλαδή το ίδιο έργο να ξαναπαίζεται αλλού, με μικρές αλλαγές και άλλο τίτλο) δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Όσον αφορά στη Σαμία, ο Sommerstein συνοψίζει τα δεδομένα ως εξής (σσ. 56-7):

Ολόκληρο το άρθρο στη σελίδα antonispetrides.wordpress.com

Αντώνης Πετρίδης
Ο Αντώνης Κ. Πετρίδης (γεν. 1975) είναι αριστούχος απόφοιτος κλασικής φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Cambridge (Trinity College). Υπηρετεί ως Επίκουρος Καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πρόγραμμα “Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό” του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα κινούνται κυρίως γύρω από το αρχαίο ελληνικό θέατρο και την ελληνιστική λογοτεχνία. Από το 2009 ανήκει στην ομάδα που συνέγραψε και εποπτεύει την εφαρμογή του Νέου Αναλυτικού Προγράμματος για τη διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών και Λατινικών στη Μέση Εκπαίδευση. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας έχει αναλάβει την πτυχή της Αρχαίας Γραμματείας από Μετάφραση στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου.

Ο Αντώνης Κ. Πετρίδης (γεν. 1975) είναι αριστούχος απόφοιτος κλασικής φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Cambridge (Trinity College). Υπηρετεί ως Επίκουρος Καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πρόγραμμα “Σπουδές στον Ελληνικό Πολιτισμό” του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα κινούνται κυρίως γύρω από το αρχαίο ελληνικό θέατρο και την ελληνιστική λογοτεχνία. Από το 2009 ανήκει στην ομάδα που συνέγραψε και εποπτεύει την εφαρμογή του Νέου Αναλυτικού Προγράμματος για τη διδασκαλία των Αρχαίων Ελληνικών και Λατινικών στη Μέση Εκπαίδευση. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας έχει αναλάβει την πτυχή της Αρχαίας Γραμματείας από Μετάφραση στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου.

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.