Τι θα φοράς συνεννόηση να σε γνωρίσω

Τι θα φοράς συνεννόηση να σε γνωρίσω

bb411ab4bed6b3f43c6426daae772511«Τι θα φοράς συνεννόηση να σε γνωρίσω» λέει η Κική Δημουλά στον «Ήχο Απομακρύνσεων», τινάζοντας μια χορδή μέσα μας. Αρχικά σε πιάνει απροετοίμαστο αλλά στο τέλος δεν έχεις παρά να πεις «μα, ναι, αυτό είναι, ένα ραντεβού στα τυφλά». Ίσως γιατί με έναν άγνωστο είμαστε περισσότερο διερευνητικοί στα συμπεράσματά μας απέναντί του. Η οικειότητα όμως που έχουμε με γνωστά μας πρόσωπα, έρχεται να υποκλέψει αυτή την επιφυλακτικότητα, η απουσία της οποίας συντελεί στο να λέμε εντέλει: «Μα, καλά, μαζί δεν μιλάγαμε τις προάλλες;» Μήπως τελικά δεν χρειάζεται να βρεθείς με ένα άγνωστο για να δώσεις ένα «ραντεβού στα τυφλά»; Μήπως είναι πιο εύκολο να χάσεις το στόχο;

Πράγματι, οι έρευνες που έγιναν στα πλαίσια ενός μεταπτυχιακού προγράμματος γλωσσολογίας, κατέδειξαν ότι ένα σεβαστό ποσοστό των συζητήσεων δεν φτάνουν ποτέ στο στόχο τους. Με άλλα λόγια οι συνομιλητές χωρίζουν νομίζοντας ότι έχουν επικοινωνήσει. Όντως μπορεί να έχουν συνεννοηθεί αλλά δεν έχουν επικοινωνήσει.

Δεν θα εστιάσουμε στις παρεξηγήσεις λόγω συνωνύμων, ομοήχων ονομάτων ή από τη χρήση αναφορικών και δεικτικών αντωνυμιών, ή ακόμα και υπονοημάτων καθώς αυτές είναι φυσικές, αναμενόμενες και γι’ αυτό κάποτε αντιληπτές.

Αξίζει όμως να επισημάνουμε ότι κάθε λέξη, σύμφωνα με τις επιταγές της σύγχρονης γλωσσολογίας, συνίσταται στη μορφή και στη σημασία. Η σημασία είναι ένα νόμισμα με δύο πλευρές. Η μία είναι η γνωστική, δηλαδή η αντικειμενική, αυτή που βρίσκουμε στα λεξικά. Η άλλη είναι η βιωματική, δηλαδή αυτή που σχηματίζεται από τον καθένα μας ξεχωριστά, βάσει των εμπειριών και της προσωπικότητάς του. Αυτή είναι το κλειδί που θα πρέπει να ’χουμε στο χέρι όταν μιλάμε με κάποιον.

Και κάπου εδώ θα σταθούμε να φωτίσουμε λίγο τη συνισταμένη: εμπειρίες. Μπορεί πολλές από αυτές να φαίνονται κοινό βίωμα όλων μας, αλλά και πάλι διαφέρουν ριζικά στις συνθήκες, στον τρόπο που συνέβησαν και στον τρόπο που έγιναν αντιληπτές (βλ. τα επικοινωνιακό μοντέλο του Hymes).

Θα πάρουμε για παράδειγμα την προσφιλή έννοια «αγάπη». Για κάποιον είναι ένα σφιχταγκάλιασμα, το γενναίο χαρτζιλίκι, το δυνατό φιλί ή μια ιστορία πριν τον ύπνο, το σερβίρισμα μιας νόστιμης μερίδας, ένα ενθαρρυντικό χτύπημα στην πλάτη, ή ακόμα ένα βαθύ κοίταγμα κλπ. Μία άλλη προσφιλή έννοια που θα άξιζε να φωτίσουμε λίγο είναι το «εσύ». Για κάποιον είναι ένας ολόκληρος διαφορετικός κόσμος- πρόκληση, ή ο πλησίον, ή απλά αυτός που βρίσκεται μπροστά σου.

Όλες αυτές οι οπτικές και οι εμπειρίες (και άλλες τόσες) ενυπάρχουν στις λέξεις, κι εμείς τις μεταφέρουμε ασυνείδητα, μαζί με την κύρια πληροφορία-σημασία. Το κατά πόσο προσλαμβάνονται από το συνομιλητή είναι αμφισβητούμενο.

Κι αφήνουμε για το τέλος άλλο ένα κώλυμα στην επικοινωνία: όσο κι αν έχουμε διάθεση να κοινωνήσουμε ένα μήνυμα στους άλλους, πάντα μένει ένα μέρος του εαυτού μας ακοινώνητο. Αυτό είναι ο Μυστικός μας Κήπος, αν θέλετε, γιατί ως πρόσωπα, είμαστε μοναδικοί κι ανεπανάληπτοι μέσα στο χώρο (σύμπαν) και στο χρόνο (αιωνιότητα).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
• Η Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα (www.greek-language.gr)
• Δημουλά, Κική Ποιήματα, Ίκαρος, Αθήνα 1992

Αναστασία Σαβάρη (2 Posts)

Κατάγεται από Πειραιά. Τελείωσε το τμήμα φιλολογίας Αθηνών με κατεύθυνση γλωσσολογίας και διδάσκει φιλολογικά μαθήματα στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.


Κατάγεται από Πειραιά. Τελείωσε το τμήμα φιλολογίας Αθηνών με κατεύθυνση γλωσσολογίας και διδάσκει φιλολογικά μαθήματα στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

14 Σχόλια

Απάντηση

  • Ένα ωραίο άρθρο γραμμένο από μια ευαίσθητη ψυχή.Πολύ ωραίο και το θέμα που επέλεξες.
    Η έλλειψη επικοινωνίας, όχι μόνο της λεκτικής, είναι ένα σημαντικό πρόβλημα της εποχής μας.
    Εύχομαι από το Μυστικό Κήπο της ψυχής σου να αναβλύζει η χαρά και να μετουσιώνεται σε λέξεις, στίχους και σε ό,τι άλλο σε εκφράζει.
    Συγχαρητήρια!.

    ΚΑΝΕΛΕΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΑ Reply
    • ευχαριστώ πάρα πολύ για τα καλά σας λόγια..δεν ξεχνώ ότι ήσασταν η πρώτη που με ενθαρρύνατε να γράφω πριν κάποια χρόνια..

      Αναστασία Σαβάρη Reply
  • Γλυκειά μου, αγαπημένη μου Αναστασία!
    Τί δώρο θεϊκό ήταν αυτό πού μού κανες, απόψε;
    Θεέ μου! Πόσο όμορφα γράφεις!
    Πόσο όμορφα διαννοείσαι
    και διαλογίζεσαι!!
    Με συνεπήρες με το “πρώτο σου άρθρο”! Και μ´ έκανες, τόσο υπερήφανη πού σ’ έχω φίλη μου!!!
    Τόσο πολύ με εξέπληξες, πού δεν μπορώ αυτή τη στιγμή, να πώ τίποτε άλλο! Δηλώνω μόνον εδώ την απέραντη ΧΑΡΑ μου!…
    Τη χαρά μου γιά σένα!
    Τη χαρά μου, γιά μένα..που σε γνωρίζω…..!
    Η Εύη μέ αγάπη και άπειρες ευχές γιά την καλή συνέχεια της Δημιουργίας με την ευλογημένη “ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ” !!!

    Εύη Γαβρίλη-Κασσαβετη Reply
    • τί να πω…..είναι τόσο ενθαρρυντικά όσα μου λέτε, που με υποχρεώνουν να συνεχίσω..!ευχαριστώ!

      Αναστασία Σαβάρη Reply
  • Καλημερα Αναστασια.

    Συγχαρητηρια για το αρθρο σου. Ελπιζω να ακολουθησουν πολλα ακομα, το ιδιο ενδιαφεροντα και καλογραμμενα με αυτο που διαβασα.

    Δημητρης Βουρελλης Reply
    • σας ευχαριστώ αγαπητέ κύριε Βουρέλλη για την άποψή σας, που ακούγεται πολύ ευχάριστη στα αυτιά μου!..εσείς στην πατρίδα σας είχατε από τα αρχαία χρόνια εκτιμήσει τον καλογραμμένο, λυρικό λόγο και ήσασταν πρωτοπόροι στην ανάπτυξή του!

      Αναστασία Σαβάρη Reply
  • Έχεις πολύ διεισδυτική πένα.Έχεις το ταλέντο της συγγραφής και θα πρέπει να συνεχίσεις την αρθρογραφία.

    Σοφία Λιάπη Reply
    • σε ευχαριστώ Σοφία μου!..μακάρι να ήταν τόσο διεισδυτική όσο θα ήθελα..ένα άρθρο ποτέ δεν μπορεί να είναι από τη φύση του, διότι δεν είναι πραγματεία..και οπωσδήποτε για ένα τέοιο θέμα απομένουν να γραφτούν πολλά…

      Αναστασία Σαβάρη Reply
  • Πολύ ενδιαφέρον άρθρο, διαφωτιστικό και ωραία γραμμένο! Ανυπομονώ για το επόμενο…

    Δήμητρα Μαυρόγιαννη Reply
  • μπράβο… δεν περίμενα τέτοια πένα!! … άψογη!!!

    lampros lampinos Reply
  • έτσι όως το λες, ότι ανυπομονείς δηλαδή να διαβάσεις, με κάνεις να ανυπομονώ να γράψω…εύχομαι να σου φαίνονται και στο μέλλον διαφωτιστικά και ευανάγνωστα!να ‘σαι καλά!

    Αναστασία Σαβάρη Reply
  • αναστασια μπραβο σου! ομορφο κ σιγουρα περιεκτικο αρθρο, χωρις να ειναι “ατελειωτο” κ να κουραζει! θα ηθελα να δημοσιευσεις κ τα υπεροχα ποιηματα σου,ειμαι βεβαιη πως θα τυχουν θερμης υποδοχης!! ελπιζω να εχουμε τη συνεχεια σου συντομα! καλη εμπνευση!!

    κωνσταντινα μπογδανου Reply
  • Εξαιρετικό το θέμα,υπέροχη γραφή!!!!!Μπράβο Αναστασία!!!!Καλή συνέχεια!!!!

    Tatsi Georgia Reply
  • ΑΓΑΠΗΤΗ ΚΥΡΙΑ, ΔΙΑΒΑΣΑ ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ ΤΟ ΟΜΟΡΦΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΦΩΝΩ ΑΠΟΛΥΤΑ ΜΑΖΙ ΣΑΣ. ΘΕΛΩ ΜΟΝΟ ΝΑ ΣΗΜΕΙΩΣΩ ΟΤΙ ΑΠΟ ΕΡΕΥΝΕΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΓΙΝΕΙ ΚΑΤΑ ΚΑΙΡΟΥΣ ΣΤΟ FECBOOK, ΔΙΑΠΙΣΤΩΘΗΚΕ ΠΩΣ ΤΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΑΧΙΚΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΑΠΟΖΗΤΟΥΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗ. ΕΙΝΑΙ ΛΙΓΕΣ ΟΙ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΝΑ “ΡΑΝΤΕΒΟΥ ΣΤΑ ΤΥΦΛΑ” ΕΧΕΙ ΑΙΣΙΟ ΤΕΛΟΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΓΙΑΤΙ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΑΡΧΙΖΕΙ ΜΕ ΕΙΛΙΚΡΙΝΕΙΑ. ΠΙΣΤΕΥΩ ΝΑ ΞΑΝΑΔΙΑΒΑΣΩ ΚΕΙΜΕΝΑ ΣΑΣ. ΜΕ ΤΙΜΗ ΑΡΗΣ ΚΑΡΡΕΡ, ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ.

    ΑΡΗΣ ΚΑΡΡΕΡ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ Reply

Απάντηση